İşveren tarafından tazminatı ödenmeyen işçilerin haklarını koruyabilmesi ve yasal süreci doğru yönetebilmesi için hazırlanan bu rehber, 4857 Sayılı İş Kanunu ve Güncel Yargıtay Kararları çerçevesinde adım adım yapılması gerekenleri sunmaktadır.
İşveren Tazminatı Ödemezse Ne Olur? Haklarınız ve Yasal Durum
İş sözleşmesinin kıdem veya ihbar tazminatına hak kazanacak şekilde sona ermesi durumunda, işveren bu ödemeleri sözleşmenin feshedildiği tarihte tam ve eksiksiz olarak yapmakla yükümlüdür. Tazminatın zamanında ödenmemesi, işçinin yasal yollara başvurarak alacağını faiziyle birlikte tahsil etme hakkını doğurur.
- Kıdem Tazminatında Mevduat Faiz Oranı: 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 120. maddesi uyarınca, gününde ödenmeyen kıdem tazminatına mevduat uygulanan en yüksek faiz işletilir.
- İhbar Tazminatı ve Diğer İşçilik Alacaklarında Faiz: İhbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin gibi alacaklar için ise yasal faiz uygulanır.
Tazminat Ödemeyen İşverene Karşı Adım Adım Yapılması Gerekenler
Tazminatını alamayan bir işçinin izlemesi gereken yasal ve idari adımlar sırasıyla şunlardır:
İhtarname Gönderilmesi (Noter Kanalıyla)
Tazminatınız ödenmediğinde ilk atılması gereken hukuki adım, noter aracılığıyla işverene bir ihtarname keşide etmektir.
- İhtarname ile işverene ödeme yapması için makul bir süre (genellikle 3 ila 7 gün) verilir.
- İhtarname, işvereni temerrüde düşürerek faiz başlangıç tarihini netleştirir ve ileride açılacak davada güçlü bir delil oluşturur.
Dava Şartı Arabuluculuk Başvurusu
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca, işçi ve işveren arasındaki kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve diğer işçilik alacakları için arabuluculuk sürecine başvurmak zorunludur.
- Arabuluculuk başvurusu, adliyelerde bulunan Arabuluculuk Bürolarına veya e-Devlet üzerinden ücretsiz olarak yapılabilir.
- Arabuluculuk görüşmelerinde taraflar anlaşırsa hazırlanan belge ilam niteliğinde belge sayılır ve icra takibine konu edilebilir.
- Anlaşma sağlanamaması durumunda düzenlenen "Anlaşamama Son Tutanagı" ile iş mahkemesinde dava açma hakkı kazanılır.
İş Mahkemesinde Dava Açılması
Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması halinde, yetkili İş Mahkemesinde Alacak Davası açılır.
- Davada işçinin çalışma süresi, son brüt ücreti, eksik ödenen hakları ve fesih nedeni belgelenir.
- Tanık anlatımları, SGK dökümleri, banka kayıtları ve emsal ücret araştırması davanın seyrinde belirleyici rol oynar.
İcra Takibi Başlatılması
Arabuluculuk tutanağı veya mahkemenin verdiği gerekçeli karar (ilam) doğrultusunda, ödeme yapmayan işverene karşı İcra Dairesi aracılığıyla ilamlı icra takibi başlatılarak işverenin banka hesaplarına, taşınmazlarına ve araçlarına haciz konulabilir.
Tazminat Davalarında Zamanaşımı ve Hak Düşürücü Süreler
İş Kanunu'nda yapılan düzenlemeler doğrultusunda tazminat alacaklarında zaman aşımı sürelerine dikkat edilmelidir:
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
İşveren "Tazminatını Taksitle Ödeyeceğim" Derse Ne Yapılmalıdır?
İşçinin onayı olmadan tazminat taksitle ödenemez. İşçi taksitli ödemeyi kabul edecekse, her bir taksit için vade tarihi ve faiz şartlarının yer aldığı yazılı bir protokol düzenlenmelidir.
Tazminat Ödenmediğinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına Şikayet Edilebilir mi?
Evet, ALO 170 veya CİMER üzerinden İş Teftiş Kurulu Başkanlığına şikayette bulunulabilir. Müfettiş incelemesi sonucunda işverene idari para cezası uygulanabilir; ancak bu işlem mahkeme kararının yerini tutmaz.
İşveren Şirket İflas Ederse Tazminat Nasıl Alınır?
İşverenin iflas etmesi veya konkordato ilan etmesi durumunda işçiler, ödenmeyen son 3 aylık ücret alacakları için İŞKUR bünyesindeki Ücret Garanti Fonu'na başvurabilirler. Kıdem tazminatı alacakları ise iflas masasına yazdırılır.
