Yoksulluk Nafakası, boşanma kararı sonrasında evliliğin sona ermesiyle birlikte ekonomik olarak yoksulluğa düşecek olan eşe, diğer eş tarafından ödenen maddi destektir.
Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 175. maddesinde düzenlenen bu nafaka türü, evlilik birliğinin bitmesiyle taraflar arasındaki ekonomik dengenin tamamen bozulmasını ve taraflardan birinin sefalete düşmesini engellemeyi amaçlar.
İşte yoksulluk nafakasına dair merak edilenler, şartları ve güncel hukuki detaylar...
Süresiz Nafaka Nedir, Süresiz Nafaka Kalktı mı?
Yoksulluk Nafakası Alma Şartları Nelerdir?
Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için kanunun aradığı belirli temel şartlar vardır. Bu şartlar gerçekleşmeden mahkemenin yoksulluk nafakasına karar vermesi mümkün değildir:
- Boşanma Kararının Verilmiş Olması: Yoksulluk nafakası, davanın devamı sırasında ödenen Tedbir Nafakası gibi geçici değildir. Boşanma davasının sonuçlanması ve kararın kesinleşmesiyle başlar.
- Yoksulluğa Düşecek Olmak: Nafaka talep eden eşin, boşanma nedeniyle asgari yaşam gereksinimlerini (barınma, beslenme, sağlık vb.) karşılayamayacak duruma gelmesi gerekir.
- Kusursuz veya Daha Az Kusurlu Olmak: Yoksulluk nafakası alabilmenin en kritik şartıdır. Nafaka talep eden tarafın, boşanmaya sebep olan olaylarda karşı taraftan daha ağır kusurlu olmaması gerekir. Eşit kusur halinde de nafaka talep edilebilir; ancak daha ağır kusurlu olan eş nafaka alamaz.
- Talepte Bulunmak: Mahkeme re'sen (kendiliğinden) yoksulluk nafakasına karar veremez. Taraflardan birinin dava dilekçesinde veya dava sürecinde bunu açıkça talep etmesi şarttır.
Tedbir Nafakası Nedir, Ödenmezse Ne Olur?
Yoksulluk Nafakası Kimlere Verilir?
Toplumda genel bir yanlış algı olarak yoksulluk nafakasının sadece kadınlara verildiği düşünülse de kanun önünde cinsiyet ayrımı yoktur. * Kadın veya Erkek: Şartları taşıyan ve boşanmayla yoksulluğa düşecek olan taraf kadın da olsa erkek de olsa yoksulluk nafakası alabilir.
- Ev Hanımları: Düzenli bir geliri veya mesleği olmayan eşler.
- Geliri Diğer Eşe Göre Çok Düşük Olanlar: Çalışıyor olsa bile aldığı ücret temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetmeyen ve boşanmayla yaşam standardı aşırı derecede düşen eşler.
Önemli Detay: Asgari ücretle çalışan bir eşin yoksulluk nafakası alıp alamayacağı sıkça tartışılır. Yargıtay'ın güncel içtihatlarına göre, asgari ücretle çalışmak tek başına yoksulluk nafakası almaya engel değildir. Diğer eşin geliri çok yüksekse ve nafaka talep eden taraf asgari ücretle geçinemeyecek durumdaysa nafakaya hükmedilebilir.
Tek Celsede Boşanmak Mümkün mü?
Tedbir, Yoksulluk ve İştirak Nafakası Arasındaki Farklar
Nafaka türleri sıkça birbiriyle karıştırılmaktadır. Aralarındaki farkları netleştirmek adına aşağıdaki tabloyu inceleyebilirsiniz:
Yoksulluk Nafakası Ne Zaman Kesilir?
Yoksulluk nafakası kural olarak süresiz olarak bağlansa da belirli durumlarda kendiliğinden veya mahkeme kararıyla sona erer:
Kendiliğinden Sona Eren Durumlar:
- Nafaka alan veya öden tarafın vefat etmesi.
- Nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi.
Mahkeme Kararıyla Kaldırılan Durumlar:
- Nafaka alan eşin resmi olarak evlenmese de fiilen evliymiş gibi başkasıyla yaşaması.
- Nafaka alan eşin yoksulluğunun ortadan kalkması (işe girmesi, piyango kazanması, mirasa konması vb.).
- Nafaka alan tarafın haysiyetsiz hayat sürmesi.
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir ve Artırılır mı?
Nafaka miktarı belirlenirken tarafların Sosyal ve Ekonomik Durumu (SED) dikkate alınır. Hakem rolündeki hakim; tarafların gelirini, giderlerini, yaşama standartlarını ve güncel enflasyon koşullarını değerlendirerek hakkaniyete uygun bir miktar belirler.
Zamanla değişen ekonomik koşullar ve enflasyon nedeniyle nafaka yetersiz kalırsa, nafaka alacaklısı Aile Mahkemesi'nde "Nafaka Artırım Davası" açarak miktarın güncellenmesini talep edebilir.
